_edited.png)
Betonarme Döşeme Güçlendirme Sistemleri
Betonarme döşemeler, yapılarda açıklıkları kapatan, maruz kaldıkları düşey ve yatay yükleri, kenar ya da altlarında bulunan kirişler yardımıyla kolon ya da perdelere, rijitlikleri oranında aktaran yapı elemanlarıdır. Betonarme döşeme güçlendirmede geleneksel FRP yöntemine ek olarak dünya genelinde yaygın olarak kullanılan diğer bir sistem, FRCM güçlendirme sistemidir. FRCM güçlendirme sistemi, İngilizce Fabric-Reinforced Cementitious Matrix yani tekstil donatılı çimentolu matris olarak adlandırılan güçlendirme sisteminin baş harflerinden gelmekte olup, onarım ve güçlendirmede modern ve güncel bir yöntemdir. Güçlendirme matrisi, en basit formuyla tekstil donatı (güçlendirme donatısı ya da teknik tekstil olarak da adlandırılır.) ve çimento ya da kireç esaslı bir harçtan oluşmaktadır.
FRCM sistemleri, uygulama kolaylığı, yapıya zarar vermeden geri alınabilirliliği, yüksek sıcaklıklara daha dayanıklı oluşu, UV radyasyonlarına karşı direnci, buhar geçişine izin vermesi, nemli alanlarda uygulanabilir oluşu dolayısıyla geleneksel polimer bağlayıcılı, kumaş ya da plaka donatılı (FRP) güçlendirme sistemlerine göre yaygınlaşarak tercih edilmektedir.
PRENSİP UYGULAMALARI
FRCM güçlendirme sistemleri, prensip olarak, betonarmede beton ve çeliğin birlikte çalışmasına benzer şekilde harç ve tekstil donatının birlikte çalışmasına dayanmaktadır. Bu bağlamda basınç gerilmelerini harç karşılamakta, çekme gerilmelerini ise tekstil donatı karşılamaktadır. Betonarme döşemelerde, maruz kaldıkları yüklerden dolayı sürekli çatlaklar, zımbalama çatlakları, perde hareketinden dolayı kesme çatlakları ve aşırı sehimler gözlenebilir. Ayrıca tasarımsal olarak döşeme, açıklığına göre gerekenden ince tasarlanmış, yeterli donatıları konulmamış ya da uygulama hatalarından kaynaklı, kalıptan erken çıkarılmış olabilir. Döşeme hasarları taşıyıcı sistem açısından birincil bir hasar olarak görülmemekle birlikte yapının kullanılabilirliği açısından tehlike arz edebilir. FRCM sistemiyle güçlendirilen döşemenin, rijitliği ve taşıma kapasitesi artmakta, üzerine etkiyen çeşitli yükleri, ilgili taşıyıcı yapı elemanlarına sorunsuz şekilde aktarabilmektedir.
İLGİLİ STANDARTLAR
-
CNR-DT 2000 R1 / 2013 “Guide for the Design and Construction of Externally Bonded FRP Systems for Strengthening Existing Structure”
-
ACI 549. 4R-13 “Guide to Design and Construction of Externally Bonded Fabric-Reinforced Cementitious Matrix (FRCM) Systems for Repair and Strengthening Concrete and Masonry Structures”
-
ICC-ES AC434 10-2018 “Acceptance Criteria for Concrete and Masonry Strengthening Using Fabric-Reinforced Cementitious Matrix (FRCM) and Steel Reinforced Grout (SRG) Composites”
FRCM güçlendirme sistemi, uluslararası standartlarda yer alan ve güçlendirme alanında kabul görmüş bir sistemdir, ilgili uygulama esasları ve yapılan mühendislik hesaplarında yukarıdaki standartlar baz alınmaktadır.
UYGULAMA ADIMLARI
Döşeme üzeri güçlendirme için:
-
Uygulama yapılacak olan yüzey, tüm yabancı maddelerden ve tozdan arındırılıp nemlendirilir.
-
Seçilen güçlendirme filesi, uygun kesim aletleri ile istenilen ölçüde kesilir.
-
HPM100 ya da HPM120, paket üzerinde belirtilen ölçüde suyla ve belirtilen sürede karıştırıldıktan sonra betonarme döşeme yüzeyine dökülür ve yaklaşık 5 mm kalınlığında yayılması sağlanır.
-
Güçlendirme filesi, yayılan harç yüzeyine el ile yerleştirilir ve yük dağıtma plakası da konularak seçilen mekanik ankraj elemanıyla mevcut betonarme döşemeye ankre edilir.
-
HPM100 ya da HPM120, son kat kalınlığı minimum 10 mm olacak şekilde yeniden uygulanır ve yüzeyden ankrajlar ya da file görünmeyecek şekilde kapatılır.
Döşeme altı güçlendirme için:
-
Uygulama yapılacak olan yüzey, tüm yabancı maddelerden ve tozdan arındırılıp nemlendirilir.
-
Seçilen güçlendirme filesi, uygun kesim aletleri ile istenilen ölçüde kesilir.
-
RPM40 ya da RPM60, paket üzerinde belirtilen ölçüde suyla ve belirtilen sürede karıştırıldıktan sonra betonarme döşeme altına mala yardımıyla veya püskürtme yapılarak ve yaklaşık 5 mm kalınlığında uygulanır.
-
Güçlendirme filesi, uygulanan harç yüzeyine el ile yerleştirilir ve yük dağıtma plakası da konularak seçilen mekanik ankraj elemanıyla mevcut betonarme döşemeye ankre edilir.
-
RPM40 ya da RPM60, son kat kalınlığı minimum 10 mm olacak şekilde yeniden uygulanır ve yüzeyden ankrajlar ya da file görünmeyecek şekilde kapatılır.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN DETAYLAR
Güçlendirme, betonarme döşeme yüzeyine direkt olarak yapılmalıdır.
Yüzeydeki gevşek tabaka, sıva, seramik, boya vb. kaldırılmalıdır.
Betonarme döşemede pas payı atması ve donatı korozyonu gözleniyorsa, serbest pas payı tabakası uzaklaştırılmalı ve donatı yüzeyindeki pas tabakası mekanik yöntemlerle temizlenmelidir. Döşeme üzeri güçlendirmede yüzey nemlendirilirken serbest su bırakılmamalıdır.
Güçlendirme filesi, betonarme döşeme üzerine ve altına, hiç boşluk bırakılmadan ve yaklaşık 20 cm bindirme yapılarak uygulanmalıdır.
Ankrajlar, metrekarede minimum 4 adet olacak şekilde yerleştirilmelidir.
Yüzeylerdeki harcın çatlamasını önlemek amacı ile ilk kürlenme tamamlanıp, harç sertleştikten 20 dakika sonra yüzey ıslatılmalıdır.
Mümkün olduğu durumlarda, güçlendirme filesi döşeme düzleminde bitirilmemeli, duvar düzlemine 20 cm uzatılarak bu düzlemlerde bitirilmelidir.
Harçlara ek olarak çimento vb. diğer katkılar eklenmemeli, su oranı mutlaka teknik bilgi föyündeki yönergeler doğrultusunda kullanılmalıdır.
Karıştırma ekipmanı, teknik bilgi föyünde önerilen karıştırma hızına sahip olmalıdır.
Örnek Projeler
